Không thể thất bại

Để “trục vớt” lượng khán giả ngày càng chìm dần, AI đang tích cực mạnh tay thực hiện hàng loạt thay đổi lớn: Thay đổi ban giám khảo, sự trở lại của một nhân vật “thế lực” đứng sau cuộc thi, tìm một hãng đĩa mới cho người chiến thắng. Trong đó, thay đổi lớn nhất chính là sự ra đi của Simon Cowell, vị giám khảo khó tính nhưng lại chính là bộ não của show này. Simon dứt áo rời AI để lo cho con ruột của mình, show The X Factor vừa nhập khẩu từ Anh quốc. The X Factor được nhận xét là cực kỳ hào nhoáng, rực rỡ đến mức lòe loẹt. Nhưng chính sự thái quá này lại “hút” vô cùng. Trong khi đó, AI lại quá cố gắng để giữ sự trung tính. Mà theo quy luật của truyền thông, “trung tính” đồng nghĩa với “dễ dàng bị che lấp”.

Lee DeWyze

Sau 9 năm liên tục cựa quậy cách tân, “rating” của AI vài năm gần đây không thể cưỡng lại xu thế chung của những chương trình tên tuổi là mất dần độ “hot”. Dù vậy, mỗi tuần, một tập AI vẫn có khoảng 20 triệu lượt người theo dõi. Đây là nền tảng hấp dẫn để có những thử nghiệm và cũng dễ… bước hụt. Nhưng lượng thông tin ồ ạt trước khi diễn ra mùa giải năm nay cho thấy người ta vẫn tin rằng AI khó có thể thất bại với quy mô quá hoành tráng của nó.

Vị giám khảo mới tham gia có một mùa giải - thay thế vị trí cựu ca sĩ Paula Abdul - là MC hàng đầu Ellen DeGeneres đã phải nói lời chia tay với AI, trong khi nhà sản xuất Nigel Lythgoe hứa hẹn sẽ quay trở lại. Nigel sản xuất Pop Idol ở Anh và sau đó chuyển đến Mỹ để đi cùng với AI và So You Think You Can Dance. Đến năm 2008, Nigel tuyên bố rời AI để tập trung cho So You Think You Can Dance nhưng năm nay, với sự ra đi của Simon Cowell, Nigel đã quay trở lại để “tăng lực” cho mùa Idol Mỹ thứ mười.

Ellen DeGeneres tuyên bố rời AI chỉ sau một mùa giải làm cả 2 phía… thở phào. Cả nước Mỹ suốt mùa giải vừa rồi phải ngồi chịu trận nữ MC đồng tính này “lúng búng” chơi chữ. Khán giả của show này không phải ai cũng thấy vui trước những nhận xét quá mức tử tế về thí sinh. Giữ một talk show mang chính tên mình rất đình đám, từng dẫn lễ trao giải Oscar lẫn Emmy nhưng rõ ràng sự thanh lịch và uyên thâm của Ellen không hợp với tính chất giải trí náo động kiểu AI nên lời tuyên bố rút lui của bà là sự giải thoát cho cả hai.

Tàn nhẫn thì hơn

Tin đồn người thay thế cho Ellen sẽ là siêu sao Jennifer Lopez. Nữ danh ca Latin này hẳn sẽ đến với Idol vì không còn biết… đi đâu, khi mà cả sự nghiệp âm nhạc lẫn điện ảnh đều chững lại. Nếu Jennifer Lopez tham gia ở vị trí giám khảo thì cái giá là ghế của Simon sẽ không được thay thế bởi Sean Combs (tên khác của P. Diddy, chồng cũ J.Lo), vốn là một trong những cái tên cũng được nhắm đến. Khả năng Paula Abdul quay lại AI cũng bị dẹp bỏ vì Paula đã được Simon Cowell dụ đến với The X Factor. Việc “song kiếm hợp bích” của Simon và Paula trong The X Factor càng làm AI phải lo ngại.

Khó nhất của AI hiện nay là tìm người thay thế bộ não Simon Cowell. Những cái tên đề cử toàn ca sĩ gạo cội: Elton John, Steven Tyler, Harry Connick Jr., Chris Isaak… Họ có thừa kinh nghiệm hoạt động trong ngành công nghiệp âm nhạc, nhưng mồm mép cỡ Simon thì chắc không ai sánh bằng.

Hãng đĩa ký hợp đồng với người thắng cuộc cũng sẽ thay đổi. Sony có vẻ đặt niềm tin vào Simon Cowell hơi bị nặng nên khi ông này ra đi, Sony cũng cuốn gói theo. Hiện tại, show The X Factor được sản xuất bởi Syco, vốn đồng sở hữu giữa Simon và Sony. Thần tượng Mỹ năm nay sẽ có hợp đồng với Interscope-Geffen-A&M, là các hãng đĩa thuộc Universal. Thành quả những hợp đồng ghi âm cho người chiến thắng cũng khá vô chừng. Có khi thành công rực rỡ như Carrie Underwood (thắng mùa giải thứ 4) đến nay bán được 11,5 triệu album hoặc Kelly Clarkson (mùa giải đầu tiên) bán 10,6 triệu album nhưng có khi thất bại ê chề như Taylor Hicks (mùa giải thứ 5) bán chưa đến 1 triệu bản và hãng đĩa J (thuộc Sony) đã phải hủy hợp đồng. Kris Allen (mùa giải thứ 8) cũng chỉ bán được 311.000 bản trong khi Jordin Sparks (mùa giải thứ 6) và David Cook (mùa giải thứ 7) bán được lần lượt 1,2 và 1,3 triệu đĩa. Lý do dễ thấy của những thất bại này là việc hướng người thắng giải đến với dòng pop chính thống, trong khi mỗi giọng hát có thế mạnh riêng. Những đĩa nhạc “xuất thân” từ AI hiện đã nhìn ra yêu cầu trải rộng hơn ở các thể loại, phiêu lưu hơn và giảm bớt áp lực về thương mại.

Ở mùa giải gần nhất, mỗi thí sinh được cấp một account Twitter để có thể “tweet” đều đặn, cập nhật tin tức với fan. Nhưng khi lượng fan ở mỗi account Twitter (được gọi là follower) ít nhiều cho thấy được mức độ thu hút của tên tuổi thí sinh như thế nào thì account đó bị rút lại. AI vốn có truyền thống không công bố lượng phiếu hằng tuần của các thí sinh nhằm tránh cho thấy sự nổi trội quá rõ rệt của một ai đó và cũng tránh để các thí sinh ít phiếu cảm thấy xấu hổ. Điều này có vẻ “nhân văn” nhưng trong cuộc thi, nhất là kiểu truyền hình thực tế thì sự quyết liệt, thậm chí có vẻ tàn nhẫn, lại tốt hơn.

PR kiểu nhà ta – hiệu quả không kém

Sau khi 2 mùa rầm rộ, Vietnam Idol (VI) rơi vào lỡ làng. Các fan ruột của show thực tế này hỏi nhau, chẳng biết show có diễn ra hay không, sẽ chiếu ở kênh nào, ai thực hiện? Ngay từ mùa giải thứ 2, trục trặc đã xảy ra sau khi họp báo xong lại có tin tạm hoãn vì “có khá nhiều cuộc thi tương tự diễn ra trên HTV” hay “VI không phù hợp với bối cảnh kinh tế, xã hội hiện nay.” Dù vậy, VI lần hai vẫn diễn ra khá êm xuôi và trót lọt.

Nếu như AI mỗi năm đều có những thay đổi về luật lệ, mở rộng độ tuổi, bỏ bớt những gì kém hấp dẫn thì năm nay VI chủ yếu tập trung vào việc đổi… đài, từ HTV7 sang VTV6. Sau khi nghỉ khỏe một năm, VI lần 3 tiến lên đài Trung ương. Ở hậu trường thì VI cũng thay đổi công ty tổ chức sản xuất, từ Đông Tây Promotion sang BHD (từng làm các show như Tạp chí MTV, Hãy chọn giá đúng, Phụ nữ thế kỷ 21). Ban giám khảo của VI cũng thay đổi. Thật may mắn khi nhân vật hấp dẫn nhất là Siu Black được giữ lại, bên cạnh hai vị giám khảo mới: Nhạc sĩ Quốc Trung và đạo diễn Nguyễn Quang Dũng. Nhiều ý kiến e ngại hoặc tiếc rẻ hình tượng thân thiện của Siu Black ảnh hưởng ít nhiều sau vụ đôi co đáng tiếc với một thí sinh khuyết tật. Tuy nhiên, chỉ nhìn ở góc độ PR đơn thuần, đây lại là sự kiện tăng độ “hot” đáng kể cho VI về mặt truyền thông, đúng kiểu “bất chiến tự nhiên thành”. Cứ xem cách nhà tổ chức hứa hẹn “sự thật ra sao hãy đợi xem chương trình phát sóng chính thức thì biết” là đủ hiểu rồi!

Ban giám khảo Vietnam Idol 2010

Dù 2 “thần tượng” cũ là Phương Vy và nhất là Quốc Thiên (cái tên mà nhiều người phải bóp trán mãi mới nhớ ra) vẫn chưa vụt thành sao, nhưng sức hấp dẫn của việc trở thành “thần tượng đất Việt” không vì thế mà kém đi. VI 2010 vừa xong phần thử giọng ở 4 địa điểm là Đà Nẵng, Hà Nội, Cần Thơ, TP.HCM với lượng thí sinh theo ban tổ chức cung cấp là 25 ngàn đơn đăng ký. Riêng ở TP. HCM đã là 15 ngàn. Dĩ nhiên là nếu thi ở Đà Nẵng rớt, bạn có quyền tiếp tục đăng ký ở Hà Nội, Cần Thơ, TP. HCM cho đến khi nào đậu thì thôi!

Từ 25.000 đơn đăng ký, đã có 96 thí sinh được chọn vào vòng trong, như câu đúc kết khá hay: “96 vé vàng cho vạn ước mơ”.
Tại sao lại là 96? Đơn giản vì không chọn đủ 100 người. 96 thí sinh này sẽ qua thêm vòng loại để chỉ còn 16 người. Và từ lúc này trở đi mới là thời điểm gay cấn để các khán giả truyền hình có thể theo dõi và bầu chọn.

Tập đầu tiên của hành trình tìm kiếm Thần tượng âm nhạc Việt Nam Idol 2010 sẽ lên sóng trên VTV6 vào lúc 21h, ngày 21/8/2010.

Trí Quyền