Người con gái vinh dự kéo lá cờ Tổ quốc trong buổi sáng lịch sử hôm đó là Lê Thi. Giờ đây, tóc đã bạc trắng, nhưng những câu chuyện xưa vẫn in đậm trong ký ức của bà…

Tên thật của bà Lê Thi là Dương Thị Thoa. Sinh năm 1926, năm 16 tuổi, cô nữ sinh trường Đồng Khánh, Hà Nội này đã cùng một số bạn bè chuyền tay nhau đọc Báo Cứu Quốc và sớm giác ngộ cách mạng. Rồi sau đó thực hiện rải truyền đơn và truyền bá chữ quốc ngữ. Năm 1945 đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời cách mạng của Dương Thị Thoa: Cô trở thành chiến sĩ Việt Minh, hoạt động bí mật và thuộc quân số của Hội Phụ nữ Cứu quốc. Trong giai đoạn này, cô gái trẻ Dương Thị Thoa cùng bạn bè phổ biến báo chí cách mạng đến với người dân và tổ chức quyên góp lương thực gửi lên chiến khu.

Giáo sư Lê Thi

Ngày 19/8/1945, sau khi dự mít tinh tại Nhà hát Lớn, đoàn người chia làm 3 ngả đi giành chính quyền ở Bắc Bộ Phủ (nay là Nhà khách Chính phủ), Sở Liêm phóng và Trại Bảo an binh. Bà Thi hòa vào dòng người kéo tới Trại Bảo an binh (đối diện Rạp Tháng 8, phố Hàng Bài bây giờ) và kêu gọi địch hạ vũ khí. “Chúng tôi hô vang khẩu hiệu: Ủng hộ Việt Minh, Mặt trận Việt Minh muôn năm. Quân Nhật đóng tại đây ban đầu còn chống cự, nhưng trước khí thế sục sôi của đoàn người biểu tình, chúng đã phải hạ vũ khí, một số quy hàng, số khác cố gắng chạy thoát thân”, bà Thi nhớ lại.

Những ngày sau đó, bà Thi cùng các đồng chí khác trong hội xuống cơ sở giải thích để bà con hiểu Mặt trận Việt Minh, động viên để họ ủng hộ và gia nhập Việt Minh chuẩn bị cho ngày Quốc khánh 2/9/1945.

Ngày 2/9/1945, lần đầu tiên lá cờ đỏ sao vàng được tung bay trên Quảng trường Ba Đình. Bà Lê Thi là một trong hai người con gái có vinh dự kéo lá cờ Tổ quốc buổi sớm lịch sử cách đây 65 năm.

Bà Lê Thi bên cạnh người bạn đời

Bà Thi còn nhớ như in thời khắc mình được trao vinh dự và cũng là trọng trách đó: “Hôm ấy, tôi dẫn đầu đoàn cứu quốc Hà Nội, vừa đi vừa hô vang: Việt Nam độc lập muôn năm! Chị em theo sau cũng hưởng ứng: Muôn năm, muôn năm! Vừa tới Vườn hoa Ba Đình, một anh trong Ban tổ chức yêu cầu: Các chị cử một người lên kéo cờ. Chị em đồng loạt nói: Thi lên đi, lên đi! Khi được dẫn lên cột cờ, tôi nhìn thấy một chị mặc áo chàm đang chờ sẵn… Tôi cao hơn nên nhận nhiệm vụ kéo cờ, còn chị đưa hai tay nâng cờ”.

Khi lá cờ đỏ sao vàng tung bay phấp phới trên quảng trường cũng là lúc bà Thi có dịp quan sát kỹ hơn “vị Cha già của dân tộc”. Và với bà, đó là thời điểm khó có thể quên được: “Không phải ai cũng có may mắn được ở gần Bác đến thế trong thời khắc lịch sử…  Nhìn Bác, tôi hết sức ngạc nhiên, tự hỏi: Sao Bác không đi giày, mặc comple, thắt cà vạt mà lại đi đôi dép cao su, mặc bộ quần áo cũ thế nhỉ? Mãi sau này, tôi mới biết Bác chẳng có bộ đồ hay đôi dép nào tốt hơn thế. Khi đó, trong tôi dâng trào một cảm xúc khó tả, cảm phục sự bình dị nơi một vĩ nhân như Bác.

Khoảnh khắc Bác dừng lại hỏi: Tôi nói đồng bào nghe rõ không? Tôi cũng như tất cả mọi người, xúc động nghẹn ngào, trào nước mắt vì cảm động…”.

Cùng kéo cờ với bà Thi buổi sáng lịch sử cách đây tròn 65 năm còn có một người con gái nữa (sau này bà Thi mới biết đó là bà Đàm Thị Loan, phu nhân tướng Hoàng Văn Thái), họ chia tay nhau khi hoàn thành nhiệm vụ mà chẳng kịp hỏi tên, địa chỉ của nhau. Những cuộc chiến kéo dài chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ sau đó khiến họ lạc mất nhau tưởng chừng như mãi mãi… Nhưng nhân kỷ niệm 44 năm ngày Độc lập, trong một cuộc họp mặt truyền thống tổ chức tại Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam (22/12/1989), họ mới được giới thiệu, nhận ra nhau và… họ đã khóc vì hạnh phúc.

Hòa bình lập lại, bà Thi được cử đi học tại trường Lý luận cao cấp Nguyễn Ái Quốc (nay là Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh) khóa đầu tiên, sau đó ở lại trường và bắt đầu công việc nghiên cứu. Năm 1961, bà làm Viện trưởng Viện Triết học và được phong giáo sư năm 1991. “Cô nữ sinh kéo cờ” ngày nào hiện sống cùng chồng, ông Lê Hồng Hà, nguyên cán bộ ngành Lao động - Thương binh - Xã hội trong một căn hộ nhỏ trên phố Ngô Quyền. Hai ông bà vừa tổ chức đám cưới kim cương mừng 60 năm hạnh phúc bền chặt bên nhau.

Lê Ngọc Sơn-Hoàng Tùng

Lưu bài viết |Bản in |Gửi bạn bè |Lưu yêu thích |PDF | Phản hồi (0) Chia sẻ